З.Мэндсайхан: 2027 оны төсвийг өргөн барихдаа иргэдийнхээ орлогыг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн бодлогыг боловсруулсан

УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар Монгол Улсын 2027 оны нэгдсэн төсвийн тухай хуулийг эцэслэн баталлаа. Энэ талаар Сангийн сайд З.Мэндсайхан мэдээлэл өглөө.

Тэрбээр, “Улсын төсөв бол айл өрхийн орлого, ахмадуудын тэтгэвэр, хүүхдүүдийн боловсрол, иргэдийн эрүүл мэнд, аж ахуйн нэгж, бизнес эрхлэгчдийн боломжтой шууд холбоотой шийдвэр юм. Засгийн газар 2027 оны төсвийг өргөн барихдаа эдийн засгийн өсөлтийг иргэдийнхээ орлогыг нэмэгдүүлэх, бизнесийн боломжийг тэлэх, улмаар энэхүү эдийн засгийн өсөлтийг иргэн бүрдээ бодитоор мэдрүүлэхэд чиглэсэн бодлогыг боловсруулсан. 

Ирэх онд иргэдийнхээ орлогыг хамгаалж нэмэгдүүлэх, эрүүл мэнд, боловсролын үйлчилгээг хүртээмжтэй болгох, бизнесээ дэмжих, эрчим хүч, хөдөө аж ахуй, авто зам, орон сууцжуулалт зэрэг дэд бүтцийн салбаруудыг онцгойлон дэмжихээр төсөвт тусгасан. 

2026 оны төсвийн тодотголоор тэтгэврийг 11 дүгээр сарын 1-нээс эхлэн 100-300 мянган төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн бол 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс эхлэн дахин 10 хувиар нэмэгдүүлнэ. Үүний үр дүнд ахмадуудын дундаж тэтгэвэр 1.3 сая төгрөгт хүрнэ.

Сая 11 дүгээр сарын 1-нээс эрүүл мэндийн салбарынхны цалинг 20 хувиар нэмэгдүүлж боловсролын салбарынхтай тэнцүүлсэн бол төрийн үйлчилгээний салбарынхныг 50 хувиар нэмэгдүүлсэн. Тэгвэл 2027 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс эхлэн төрийн нийт албан хаагчдын цалинг дахин 10 хувиар, түүн дээр төрийн тусгай болон төрийн захиргааны албан хаагчдын цалинг 20 хувиар нэмэгдүүлэх Засгийн газрын саналыг УИХ баталлаа. Түүнчлэн цалингийн сүлжээг 10 хувиар нэмэгдүүлнэ.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн тэтгэвэр, тэтгэмжийг 122 мянган төгрөгөөр нэмэгдүүлж 600 мянган төгрөгт, ахмад настны халамжийн тэтгэврийг 168 мянган төгрөгөөр нэмж 600 мянган төгрөгт хүргэлээ. Асаргааны тэтгэмжийг 40 мянган төгрөгөөр нэмэгдүүлж 370 мянгад хүргэж байгаа бол хүнд хэлбэрийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдээ асарч буй иргэний тэтгэмжийг 40 мянган төгрөгөөр нэмэгдүүлж 524 мянган төгрөг болгож байна.

Иргэдийн орлогыг зөвхөн цалингаар бус татварын бодлогоор дэмжинэ. 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс Хүн амын орлогын албан татварын (ХАОАТ) багц хуулийн өөрчлөлт хэрэгжиж эхэлнэ. Монгол Улсад хөдөлмөр эрхэлж, цалин авч байгаа 1 сая орчим иргэний 792 мянган төгрөг хүртэлх цалингийн орлогоос авах татварыг чөлөөлж өгч байна. Ингэснээр иргэн бүрийн хэтэвчинд жилдээ 950 мянган төгрөг татвараас хөнгөлөгдөн үлдэнэ.

Боловсролын салбарт өмнөх жилүүдээс хамгийн өндөр буюу нийт 928 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төсөвлөв. Энэ хүрээнд нийт 142 сургууль, 72 цэцэрлэг, 39 дотуур байрны төсөл хэрэгжихээс 56 сургууль, 28 цэцэрлэг, 10 дотуур байрыг шинээр барьж байгуулна. Ингэснээр сургуулийн ачаалал буурч, хүүхдүүд гэртээ ойр, ая тухтай орчинд чанартай боловсрол эзэмших нөхцөл бүрдэнэ.

Эрүүл мэндийн салбарт улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 69 төсөлд 264 тэрбум төгрөгийг санхүүжүүлнэ. Үүний дотор улсын хэмжээнд 44 эмнэлгийн төсөл хэрэгжинэ.

Нэн чухал шийдвэр нь ахмад настнууд болон зорилтот бүлгийн иргэдийн өдөр тутам хэрэглэдэг даралт, зүрх судас, чихрийн шижин өвчний эмийг улсын төсвөөс 100 хувь бүрэн даахаар боллоо. Ингэснээр ахмадууд маань эмийн зардлаа халааснаасаа төлөх шаардлагагүй болж байна.

Бизнес эрхлэгчдийн татварын болон санхүүгийн дарамтыг бууруулах чиглэлээр дараах өөрчлөлтүүд 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлнэ.

Авто замын сүлжээг 1,375 км-ээр нэмэгдүүлнэ. Увс-Ховд, Говь-Алтай-Завханыг холбох зам болон Завханы Идэрээс Хөвсгөл аймаг чиглэлийн аялал жуулчлалын замын ажлууд хийгдэнэ. Нийт 39 том төсөл хэрэгжихээс системийн гол дутагдал болсон ТЭЦ-5, ТЭЦ-6 станцуудыг барьж байгуулах ажлыг 2027 онд эхлүүлж дуусгана” гэлээ.