АНУ Оюутолгой дахь эрх ашгаа хамгаалахаар Засгийн газарт хатуухан үгтэй захидал ирүүлжээ

-Хөрөнгө оруулагчидтай хийх эчнээ тэмцэл эхэлж байна уу- 

Монгол Улсын Засгийн газар “Рио Тинто” групптэй "Оюутолгой"-н зээлийн хүүг бууруулах хэлэлцээрийг өнгөрсөн оноос эхлүүлсэн билээ. Оюутолгой бол “Рио Тинто”, Монгол Улсын Засгийн газраас гадна өөр олон оролцогчтой дэлхийн хэмжээний төсөл. Ялангуяа хөрөнгө оруулагч талд зээлдүүлэгч банкууд, хөрөнгийн менежментийн компаниуд, бүр задалбал олон мянган жижиг хөрөнгө оруулагчид бий.

Хэлэлцээрийн гол зорилго Оюутолгой төслөөс Монголын талын хүртэх өгөөжийг нэмэгдүүлэх гэхээр, энэ хэлэлцээр манай талд хэдий ашигтай эргэнэ, нөгөө талд хохиролтой /хохирох гэхээс илүү ашиг нь багасна гэвэл илүү оновчтой болов уу/ тусах логик бий нь ойлгомжтой. Тэр ч утгаараа хэлэлцээрийн явцад хөрөнгө оруулагч талд өдгөө томоохон бужигнаан болох, хариу үйлдэл үзүүлэх нь тодорхой байсан.

Тэгвэл энэ явдал болдгоороо болж, АНУ-аас Монгол Улсын Засгийн газарт хатуухан үгтэй захидлыг ирүүлсэн талаар эх сурвалж мэдээллээ. Захидалд Оюутолгой төсөл нь АНУ-ын арилжааны банкууд, тэтгэврийн сангийн хөрөнгө оруулагч иргэдийн эрх ашигтай холбоотой төсөл тул хэрвээ улсынх нь ААН-үүд болоод иргэдийнх нь эрх ашиг хохирсон тохиолдолд хариу арга хэмжээ авна гэсэн утгатай аж.

Оюутолгойн гүний уурхайн зардал хэтрэхэд АНУ, Английн жижгиг хөрөнгө оруулагчид “Рио Тинто”-д  маш хүчтэй шахалт үзүүлж чадаж байсан. Лондон, Нью-Йоркийн шүүхэд зэрэг, зэрэг үүсгэсэн тэдний маргаан Монголын талд ч ашигтай тусаж, 34 хувьд ногдох 2.2 тэрбум ам.долларын өрийг тэглэхэд үүрэг гүйцэтгэсэн юм.

Оюутолгойн гол оролцогчид, хөрөнгө оруулагчид /Нийтийн сонсголоор танилцуулагдсан/

Тэгвэл, нэгэн цагт эрх ашиг нь хөндөгдөж, нэг талд зогсож байсан жижиг хөрөнгө оруулагчид болон Монгол Улсын Засгийн газар энэ удаад эрх ашгийнхаа төлөө алхмууд хийх болж байгаа бололтой. Гэхдээ, Оюутолгойн зээлийн хүү нь хэтэрхий гэмээр их /6.1 тэрбум ам.долларын зээлийн хүү өдгөө 19 тэрбум ам.доллараас даваад буй/ тул асуудал манай талд ашигтайгаар шийдэгдэнэ гэдэгт эргэлзэх юм алга. "Рио Тинто" дамжуулан зээлдэгч тул хөрөнгө оруулагчдын эрх ашигт төдийлөн нөлөөлөхгүй байдлаар асуудлыг шийдэх гарч байгаа болов уу.  

“Рио Тинто” группын хувьд Оюутолгой төсөлтэй холбоотой асуудлаар хөндлөнгийн этгээдээр Монгол Улсад шахалт үзүүлүүлж байгаа анхны тохиолдол энэ биш бөгөөд өмнө нь УИХ “Оюутолгой” ХХК-ийн борлуулалтын орлогыг Монголбанкаар дамжуулж авах тухай тогтоол гаргасны дараа ОУВС манай талд шахалт үзүүлж, санхүүжилтийн хөтөлбөрүүдээ цуцална гэж сүрдүүлсэн тул манай тал аргагүйн эрхэнд тогтоолоо хүчингүй болгож байсан юм.

Дашрамд, Нийтийн сонсголын үеэр “Ажлаа хараахан аваагүй байна” хэмээн зарим асуултаас бултаж байсан “Оюутолгой” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал С.Мөнхсүх үүрэгт ажлаа хүлээж авсан. Түүнийг томилуулсан нүүдэл Монгол Улсад хэр ашигтай тусах нь удахгүй харагдах биз ээ.