С.Чулуун: Хан Тайшир уулын аймгийнхан Монгол Улсын тусгаар тогтнолд онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн

Zuv.mn
2023/07/31

“Хан Тайшир уулын аймаг 100 жил” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурлын үндсэн илтгэлийг “Чингис хаан” музейн захирал, академич, түүхийн түүхийн шинжлэх ухааны доктор, профессор С.Чулуун тавилаа. Тэрбээр илтгэлийнхээ хүрээнд одоогийн Говь-Алтай аймгийнхан Монголын тусгаар тогтнолд ямар үүрэг гүйцэтгэсэн талаар дэлгэрэнгүй тайлбар, мэдээлэл өгсөн юм. 

С.Чулуун доктор энэ тухайд “Засагт Хан аймгаас Хан Тайшир уулын аймаг байгуулах хүртэлх түүхэн үйл явдлуудын талаар өгүүлсэн илтгэл тавилаа. Засагт Хан аймаг бол 16-р зууны сүүл үед байгуулагдаж, 20-р зууны эхэн үед 1923 он хүртэл Засагт Хан аймаг гэж нэрлэгдэж явсан. Энэ хугацаандаа Засагт Хан аймаг өмнө талдаа Манж чин улстай, хойд талдаа Хаант орос улстай хил залгаж, өргөн уудам нутгийг хамран оршдог байлаа. Нэгэн цагт Засагт Хан аймгийн нутаг, одоогийн ОХУ-ын Красноярскын хязгаар, Енисей мөрний сав нутаг хүртэл өргөжиж байсан. Хойд зүгийн Засагт Ханы ноёд Оросын эзэн хаадтай эн тэнцүү харилцаж, дипломат бодлогоор Орос улсыг Тагна Тувагийн нуруу, Хөвсгөл, Увс нуурыг эзлэхээс хамгаалан сууж байсан. 

Мөн Засагт Ханыхан өмнө талдаа Манж чин улстай эн тэнцүү харилцахыг хүсэж, 1691 онд халхын Хан-ууд Долон нуурт чуулахад Засагт Ханы Гэндэн хунтайж тэргүүтэй хүмүүс дөрвөн жил Сэлэнгийн сав нутагт суусан байх жишээтэй. Ингээд Засагт Ханыхан Монголын түүхэнд, тусгаар тогтнолд онцгой түүхэн үүрэг гүйцэтгэсэн. Товчхондоо, Засагт Хан аймаг 16-р зууны сүүлд байгуулагдах үзэс 20-р зууны эхэнд Хан Тайшир уулын аймаг байгуулагдах хүртлээ Монголын түүхэнд тэр дундаа улсын дотоод эв нэгдэл, гадаад ертөнцөд онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн түүхтэй. Тэгэхээр Засагт Хан аймгийн голомт бол Хан Тайшир уулын аймаг. 1912 онд Хан Тайшир уулын аймаг гэж нэрлэгдэж байсан түүхтэй” хэмээн тайлбарласан юм.



Сэтгэгдэл (10)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • 192.82.86.35
    2023/08/10

    Мэдээлэл сайхан байна.

    Хариулах
  • 206.232.66.255
    2023/08/05

    Энэ бол миний явцын гэрчлэл юм. Би түүний бөөрөнд (Nahealce.IlethCare. in@gmare.in@gmail.co m) -ийг өөрийн эмнэлэгт хэвтсэн тул би эмнэлэгт хэвтэж байсан тул өвчтөнд 700,000,00000 доллараар зарлавал Хэрэв миний төлөө байгаа бол миний эрүүл мэндийн тусламжийг сонирхож, азаар худалдаж авахыг сонирхож байгаа бол тэд эмнэлэгт хэвтэхийг сонирхож байгаа бол тэд үргэлж эмнэлэгт хэвтэхийн тулд үргэлж бөөр хэрэгтэй бөгөөд тэд аль болох олон хүн худалдаж авахад бэлэн байдаг гэж хэлсэн. Тиймээс, бид, өнөөдөр, өнөөдөр Бөөрнийхөө аль нэг жилийн туршид би бөөрөнд нь 700,000,000,000,000, 0009000 доллараар зарагдаагүй байна. Та бөөрөө нэгдэхийг хүсч, эсвэл худалдаж авахын тулд та бөөрөө зарахыг хүсч байна уу эсвэл худалдаж авах уу Бөөрний дараа дараа нь na эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээтэй холбоо бариарай: NahalthCare.in@gmail .com Whatsapp дугаар: +1909913424258

    Хариулах
  • 66.181.181.73
    2023/08/01

    Хантайшир уулын аймгийн ой гэвэл 100 хол давсан, Говь-Алтай аймгийн ой гэвэл 100 хүрээгүй. Энэ бол цэвэр түүхийг гуйвуулсан жалга довны үзэл .Засагт ханы ТАМГА, ЗавханГовь-Алтайчууд хоёрын хооронд маргаантай байдаг юм.

    Хариулах
  • 106.102.128.21
    2023/07/31

    Ene hvn mongolin olon umig uragsh ni huulbarluulj zarsan gesen ene zvgeervv estoi tagnuulch chine ene nobsh bishvv heden jil l yrigdlaa erdemten merged ni hvrtel heleed l bhin ene zvgeer l bj baiguu

    Хариулах
  • 103.229.120.88
    2023/07/31

    Толгой хүрч ойлгосонгүй. Засагт хан аймгийн тухай л ярьж. Үүнд Говь- Алтай аймаг ямар хамаа байна. Засагт хан 1923 онд Хантайшир уулын аймаг болж өөрчлөгдсөн. Энэ аймагт Говь- Алтай төдийгүй Завханын ихэнх, Хөвсгөлийн нилээд Увс, Ховд, Баянхонгор, Өмнөговийн зарим сумд ч багтаж байсан. Хантайшир уулын аймгаас эдгээр аймгууд салбарлаж байгуулагдсан. Юун 100 жил. Юун засагт хан, юун хантайшир уулын аймаг манайх гэж түүх зохиож солиороод байна.

    Хариулах
    • 103.57.94.211
      2023/07/31

      Харин тиймээ. Түүх гуйвуулахаа болимоор. Урд нь 80,90 жилийн ой тэмдэглэхэд чимээгүй л байдаг байсан. Энэ жил ингээд балайраад байх юм. Хантайшир уулын аймгийн 100 жилийн ойг Завханд боллоо гэж ойлгоод байгаа шүү.

  • 64.119.29.144
    2023/07/31

    Ene tiim mundag bishee...khunii khiisen buteeld neree reketlej oruuldag oruulakhgui gekheer uurlaad ikh surguuliin erdemtdiig daramtlaad buun yum blson...erdemted bugd medne sh dee. tur zasag avch heleltseegui khulgaich sh dee..chingisiin zoosiig zaraad khuudee bair avch ugnu gej yavaa ni khurtel barigdaad bhad bur devshuuleed Chingisiinkhee san khumrugiig atguulchikhsan...khy ataduudad arkhiviin barimt zarsan geed shuugiad bsan bas l tag....luivarchin khulgaichaa khamgaaldag ukhaangui noyond uragshgui alba gej eniig helne...Mongolchuud bolon tur zasag uund mash ikh urtei bololtoi...tumnii shivshig ...kharakhaas durgui khurmee..aimaar muukhai buduuleg arkhichin khuukehchin novsh sh dee...Ene khulgaich Mongoliin tuukhchdiig tuluulukhgui ee...shivshig

    Хариулах
  • 103.26.193.120
    2023/07/31

    Энэ нөхөр чинь ийм ядруухан амьтан байсан юм уу. 1912 онд Засагтхан Содномравдангийн хүсэлтийг Богдхаан хүлээн авч, Засагтхан аймгийн чуулганыг Бидэрьяа голын чуулган гэж байсныг Хантайшир уулын чуулган гэж өөрчилснөөр энэ нэршил олж ирсэн түүхтэй. Энэ хүрээлэн л хамаг будиланыг тарьсан.

    Хариулах
    • 103.26.193.120
      2023/07/31

      ЭНЭ НЭРШИЛ ОРЖ ИРСЭН ТҮҮХТЭЙ

  • 202.21.96.98
    2023/07/31

    пялдага түүхч

    Хариулах