УИХ-ын гишүүн Н.Батсүмбэрэл Ж.Чинбүрэн, А.Ариунзаяа, Ж.Алдаржавхлан нарын санаачлан боловсруулсан “Цусны донорын тухай хууль” эцэслэн батлагдлаа. Монгол улс 2000 онд "Донорын тухай хууль"-ийг баталж цусны донорын үйл ажиллагааг хуульчилсан 43 дахь улс болж байсан юм.
Мөн 2018 онд “Донорын тухай хууль”-ийн шинэчилсэн найруулгын төслийг баталсан хэдий ч эд, эрхтэн шилжүүлэн суулгах асуудал түлхүү орсон нь өнөөгийн хэрэгцээ шаардлагад хангалттай нийцэхгүй байв. Шинээр батлагдсан хуулийн төсөлд цусны донорын асуудал, тэдний нийгмийн хамгааллыг бие даасан хуулиар зохицуулах эрх зүйн орчин бүрдлээ.
“Цусны хүндэт донор”-т ямар хөнгөлөлт, дэмжлэг үзүүлэх вэ?
Цус, цусны бүрэлдэхүүнээ 50, бүхэл цусаа 35, ховор бүлгийн цусаа 25 болон түүнээс дээш удаа хандивласан иргэнийг “Цусны хүндэт донор”-оор алдаршуулах бөгөөд төрөөс дараах дэмжлэгийг үзүүлнэ:
Донор эрүүл мэндийн байдлаа нуувал хариуцлага хүлээнэ
Донор хүн бусдын амь насны өмнө өндөр хариуцлага хүлээх бөгөөд эрүүл мэндийн мэдээллээ (халдварт өвчин г.м) үнэн зөв мэдүүлэх үүрэгтэй. Хэрэв өвчтэйгээ мэдсээр байж нууж, худал мэдээлсний улмаас цус сэлбүүлэгчийн эрүүл мэнд, амь насанд хохирол учирвал Эрүүгийн болон Зөрчлийн хуулиар хатуу хариуцлага хүлээлгэхээр заажээ.
Мэдээллийн сантай болж, ААН-үүдийг татвараар дэмжинэ
Нэг хүний хандивласан цус гурван хүний амийг авардаг. Энэхүү хууль нь хүний амь аврах үйлсэд сайн дураар нэгддэг доноруудыг бодитоор дэмжиж, цус, цусан бүтээгдэхүүний аюулгүй нөөцийг бүрдүүлэхэд чухал түлхэц боллоо.
ХУВИЛБАР 2: Цусны донорын тухай хууль батлагдлаа
Улсын Их Хурлын нэгдсэн хуралдаанаар УИХ-ын гишүүн Нацагдоржийн Батсүмбэрэл, Жигжидсүрэнгийн Чинбүрэн, Аюушийн Ариунзаяа, Жуковын Алдаржавхлан нарын хамт 2025 оны 3 дугаар сарын 31-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн Цусны донорын тухай хууль эцэслэн батлагдлаа.
Энэхүү хууль нь цусны донорын үйл ажиллагааг бие даасан эрх зүйн зохицуулалттай болгож, цус, цусан бүтээгдэхүүний нөөц, хангамж, аюулгүй байдлыг тогтвортой хангах, сайн дурын донорын хөдөлгөөнийг бодитоор дэмжих зорилготой юм.
Өмнө нь цусны донорын асуудал нь Донорын тухай хуульд эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах зохицуулалттай хамт тусгагдаж ирсэн. Харин шинэ хууль батлагдсанаар цусны донорын үйл ажиллагаа, донорын эрх, үүрэг, нийгмийн дэмжлэг, мэдээллийн сан, санхүүжилт, гамшиг болон нийгмийн эрүүл мэндийн онцгой байдлын үеийн зохицуулалтыг тусгайлан хуульчилж байна.
Хуулиар цусны донорын үйл ажиллагааг сайн дурын, авлагагүй, аюулгүй, чанарын баталгаатай байх зарчимд тулгуурлан хэрэгжүүлнэ. Мөн донорын нэгдсэн мэдээллийн сан бүрдүүлэх, цус цуглуулах, шинжлэх, боловсруулах, хадгалах, тээвэрлэх үйл ажиллагааг нэгдсэн зохион байгуулалттай болгох эрх зүйн үндэс тавигдлаа.
Түүнчлэн олон удаа цусаа өгсөн донорыг “Цусны хүндэт донор” хүндэт тэмдгээр шагнаж, алдаршуулах, эрүүл мэндийн үзлэг, эмнэлгийн тусламж, нийтийн тээвэр, рашаан сувиллын дэмжлэг үзүүлэх зохицуулалт тусгагдсан.
Дагалдах хуулиудаар донор өөрийн эрүүл мэндийн мэдээллийг санаатайгаар нуух, худал мэдээлэхээс үүдэн сэлбүүлэгчийн эрүүл мэнд, амь насанд эрсдэл учруулсан тохиолдолд хариуцлага тооцох зохицуулалтыг мөн тусгажээ. Мөн цусны донорын үйл ажиллагааг дэмжсэн аж ахуйн нэгжийн 10 сая хүртэлх төгрөгийн хандивыг татварын зохицуулалтад хамруулах боломж бүрдэж байна.
Цус бол хүний амь аврах стратегийн нөөц. Нэг хүний хандивласан цус гурван хүний амийг аврах боломжтой гэж үздэг. Иймээс энэхүү хууль батлагдсанаар Монгол Улсад цусны нөөцийг аюулгүй, хүртээмжтэй, тогтвортой байлгах эрх зүйн орчин шинэ шатанд гарч байна.
Хуулийн төслийг боловсруулах, хэлэлцүүлэх, батлуулах үйл явцад хамтран ажилласан Улсын Их Хурлын гишүүд, ажлын хэсэг, мэргэжлийн байгууллагууд, эмч, мэргэжилтнүүд, иргэний нийгмийн байгууллагууд болон сайн дурын нийт доноруудад талархал илэрхийлж байна.
ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна