Х.Баасанжаргал: Улсын Дээд Шүүхэд чадварлаг олон шүүгч байгаа

УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргалаас Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 03 дугаар тогтоолын талаар тодрууллаа. 

Тэрбээр "Би хувь хүнийхээ хувьд, Улсын дээд шүүхийн ерөнхий шүүгчийг дахин томилохгүй байх нь зөв гэдэг бодолтой байдаг. ҮХЦ-ийн Их суудлын хуралдаан 7, 9 гишүүний бүрэлдэхүүнтэй болдог. Өчигдөр болсон ҮХЦ-ийн Их суудлын хуралдаан найман гишүүний  бүрэлдэхүүнтэй буюу тэгш тоотой хуралдсан. Энэ нь цаанаа  санал хураалт тэнцэх зэрэг үр дагавартай. Хамтын шийдвэр сондгой тоотой байдаг. Ийм хууль бус бүрэлдэхүүнтэй хуралдсанаараа ҮХЦ хүлээн зөвшөөрөгдөх байдлаа алдаж байгааг бүхэл бүтэн системийн хувьд маш харамсалтай үйл явдал гэж харах ёстой. 

Ерөнхий шүүгч дахин сонгогдлоо гэхэд 12 жил гэдэг маш удаан хугацаа. Одоогийн Ерөнхий шүүгчид би сэтгэл хангалуун байдаг. Сайн шүүгч, бас их олон ажлыг хэрэгжүүлж чадсан. Гэхдээ Улсын Дээд Шүүхэд маш чадварлаг олон шүүгч байгаа. Тиймээс дотооддоо өрсөлдөөний зарчмаа баримтлаад сонгуулиа шударга хийгээсэй гэж бодож байна" хэмээн байр сууриа илэрхийлэв. 

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын хуралдаан өчигдөр болж, Улсын Их Хурлаас 2021 оны 01 дүгээр сарын 15-ны өдөр баталсан Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсгийн “Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийг Улсын дээд шүүх санал болгосноос хойш Ерөнхийлөгч 14 хоногийн дотор зургаан жилийн хугацаагаар, зөвхөн нэг удаа томилно.” гэсэн заалтын “… зөвхөн нэг удаа …” гэсэн хэсэг нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2016 оны 12 дугаар дүгнэлтийн дагуу хүчингүй болсон зохицуулалтыг агуулгаар нь дахин сэргээсэн гэж үзэн Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсгийн “… зөвхөн нэг удаа …” гэсэн хэсгийг хүчингүй болгон шийдвэрлэж, Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 03 дугаар тогтоол гаргасан. Ингэснээр Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийг дахин зургаан жилээр сонгогдох хуль эрхзүйн боломжийг нээсэн юм.